Αν και έχει κατηγορηθεί ότι προκαλεί σκολείωση δεν υπάρχει κάποια σοβαρή έρευνα που να δείχνει ότι η βαριά σχολική τσάντα μπορεί να στραβώσει την σπονδυλική στήλη ενός παιδιού. Παρόλα αυτά η βαριά τσάντα είναι πηγή συνεχούς «τραυματισμού» που μπορεί να προκαλέσει πόνο στον ώμο, αυχένα ή και μέση του παιδιού, ακόμα και μουδιάσματα στο χέρι, ειδικά αν τα παιδιά έχουν να περπατήσουν μεγάλες αποστάσεις για το σχολείο ή κρεμούν την τσάντα από τον ένα μόνο ώμο.
Μια τσάντα γεμάτη με πολλά βιβλία μπορεί να είναι μεγάλο βάρος για το παιδί. Ύστερα από μελέτες που έγιναν, ένας μαθητής πρέπει να κουβαλάει μέχρι 10% του βάρους του σε βιβλία και υλικά μέσα στη τσάντα του.
Για παράδειγμα, για σωματικό βάρος 22 κιλών η τσάντα πρέπει να ζυγίζει 2, μαθητής 34 κιλών πρέπει να έχει τσάντα 3,4 κιλών, ενώ αν ζυγίζει 45 κιλά η τσάντα του πρέπει να ζυγίζει 4,5.
Μερικές συμβουλές για την αποφυγή διαφόρων προβλημάτων είναι:
Προτιμήστε τσάντες με φαρδιά λουριά και βάτες για την πλάτη και όχι μόνο τον ένα ώμο. Υπάρχουν σε κάποιες τσάντες λουριά που εφαρμόζουν σαν ζώνη γύρω από την μέση που βοηθά στην καλύτερη κατανομή του βάρους στο σώμα. Οι τσάντες με τροχούς, ενώ μειώνουν τη φόρτιση του σώματος, ίσως να μην είναι βολικές για την ελληνική πραγματικότητα με την έλλειψη πεζοδρομίων και τους απρόσεκτους οδηγούς (σέρνοντας μια τσάντα, τόσο το ίχνος του παιδιού είναι μεγαλύτερο αλλά και η ευελιξία του μικρότερη, απαραίτητα προσόντα για την αποφυγή ενός αυτοκινήτου).
Οι μαθητές πρέπει να προτιμούν τα σακίδια πλάτης και όχι τις τσάντες χειρός, ενώ τα καταλληλότερα σακίδια για την πρόληψη της σκολίωσης είναι όσα έχουν ειδική επένδυση από κάποιο σπογγώδες υλικό (π.χ. λάτεξ) στην πλάτη και τις τιράντες. Στις σχολικές τσάντες σε στυλ σακίδιο πλάτης, οι τιράντες πρέπει να είναι φαρδιές, ώστε να μοιράζεται σωστά το βάρος στην πλάτη, ενώ είναι σημαντικό το παιδί να φορά το σακίδιο σωστά και με τις δύο τιράντες. Όταν τα παιδιά φορούν το σακίδιο μόνο με την μία τιράντα (κάτι που γίνεται συχνά και για λόγους ευκολίας αλά και σαν στυλ), τότε είναι σαν να κρατούν μια τσάντα χειρός αφού το βάρος της σχολικής τσάντας δεν κατανέμεται σωστά στην πλάτη τους. Συνεπώς όταν τα σακίδια πλάτης φοριούνται από την μία μόνο πλευρά ισοδυναμούν με τσάντα χειρός σε ότι αφορά τον κίνδυνο σκολίωσης. Επίσης οι τσάντες σε στυλ σακίδιο πλάτης
πρέπει να φοριούνται ψηλά, δηλαδή το επάνω μέρος τους να βρίσκεται στο ύψος της ωμοπλάτης και να μην πέφτουν χαμηλά πίσω στη μέση γιατί τότε το σώμα γέρνει μπροστά ώστε να αντισταθμίσει το βάρος. Όταν ο κορμός γέρνει προς τα εμπρός αυξάνεται ο κίνδυνος κύφωσης, ενώ μεγαλώνουν και τα φορτία που δέχεται η σπονδυλική στήλη στη μέση. Έτσι εντείνεται ο κίνδυνος για σκολίωση και πόνους στη μέση που μπορεί να εκδηλωθούν στην μετέπειτα ζωή του.
Τα βαριά αντικείμενα πρέπει να τοποθετούνται στο κέντρο και το υπόλοιπο βάρος να κατανέμεται ομοιόμορφα.
Η χρήση ατομικών ραφιών ή ντουλαπιών στο σχολείο, αν υπάρχουν, είναι μοναδικό πλεονέκτημα, γιατί μπαίνουν μέσα τα πράγματα που δεν χρειάζονται στο σπίτι, και αποφεύγεται το περιττό κουβάλημα.
Αν το παιδί νιώθει πόνους στην πλάτη μην τους αγνοήσετε αλλά απευθυνθείτε σε κάποιο ειδικό γιατρό. Αυτός θα διερευνήσει την αιτία των ενοχλημάτων και θα μπορέσει να συμβουλεύσει για την μελλοντική πρόληψη αυτών.